Ulice, aleje, place, szkoły, uczelnie, oddziały wojskowe, dywizjony lotnicze, drużyny harcerskie, samoloty, balony, statki i okręty im. Tadeusza Kościuszki…. Można długo wymieniać formy upamiętniania Naczelnika w przestrzeni publicznej – jest ich bardzo, bardzo wiele. Wiele też śladów materialnych po owym upamiętnianiu znalazło się na naszej wystawie. Ciekawostkami wśród nich są tabliczki informacyjne i adresowe (ulic i domów) związane z Tadeuszem Kościuszką.
Najstarsza z nich, przedwojenna, wisiała na budynku należącym do spadkobierców Tobiasza Bialera. Wszystko wskazuje na to, że chodzi o dom przy Alejach Kościuszki w Łodzi, sąsiadujący (od tyłu) z przepiękną kamienicą wybudowaną z inicjatywy fabrykanta Edwarda Kindermanna ok. 1897 r. przy ul. Piotrkowskiej 85. Kamienica ta wraz z posesją i sąsiednim budynkiem przy Al. Kościuszki 28 przeszła na własność łódzkich przemysłowców Tobiasza (ojca) i Arona (syna) Bialerów ok. 1920 r. Pozostawała w rękach potomków Tobiasza do drugiej wojny światowej. I kamienica Kindermanna, i stojący na jej tyłach budynek przy Kościuszki mieściły się na tej samej posesji o numerze hipotecznym 767. Przedwojenne Aleje Kościuszki w Łodzi należały do jurysdykcji VII komisariatu Policji Państwowej, mieszczącego się przy tej samej ulicy (nr 19). Stąd też stosowna informacja na tablicy informacyjnej. Habent sua fata tabulae!
Ale nie tylko tabliczki informacyjne i adresowe – także duże tablice pamiątkowe przypominają w przestrzeni publicznej o Tadeuszu Kościuszce. Jedna z nich przyjechała do Muzeum wraz z medalionem autorstwa Mieczysława Chodzińskiego. Okazałe popiersie Naczelnika jest umieszczone na kwadratowej płycie (odlew betonowy), sygnatura i data znajdują się na rancie popiersia (pod lewym ramieniem): „B.D. 21. 4. 1950”.
Tabliczki i tablica pochodzą z kolekcji p. Agnieszki Kowalczyk; z tej samej kolekcji pochodzi większość eksponatów na naszej wystawie. Pani Agnieszce za ogromne zaangażowanie i pomoc jeszcze raz serdecznie dziękujemy!
Autor: Artur Rogalski
